ADOBE ve TİPOGRAFİ-3

http://www.photoshopmagazin.com/general/content_details.asp?contID=690&period=

Namık Kemal Sarıkavak

�Biz görüntülükte (ekranda) tipografi yapıyoruz, bu arada Adobe ise PostScript�le basılı sayfada harfi yapıyor.�

Apple ve Adobe�un 1983�de başlayan ortaklığının başarısı sadece Steve Jobs ile John Warnock ve Charles Geschke�nin işbirliğindeki kişisel etkilenmelerden çok daha fazlasına uzanmaktadır. Her şeyden önce Jobs ile Warnock yüksek bir estetik amaca ulaşmak için teknolojik ortamda bilgisayarlaşmanın aşkın ve düzenli olacağına derinden ve gönülden olan inancı paylaşmaktadır
(Resim:1). John ve Chuck. Günümüzün dev kuruluşlarından Adobe yazılım şirketinin kurucu ortakları ve �500 Yıllık Klasik Basımcılık Çağı�nın metal tipografisini tarihin derinliklerine gömecek olan PostScript sayfa tanımlama dilinin geliştirici mühendisleri.

Steve Jobs �Biz her zaman Apple�ın sanat ve teknolojinin kesiştiği yerde duracağını hissettik ve John’da Adobe için aynı şeyleri hissetti� demektedir.2 Böylelikle, ortaya çıkan Macintosh ticari olarak grafik kullanıcı arayüzüyle elde edilebilir olan ilk bilgisayardır. O dönemin önemli olguları arasında �arayüz� (interface), �etkileşim� (interactivity), �gerçek zaman� (real-time) ve �gördüğünü elde etme� (wysiwyg) gibi güncelleşen terim ve kavramlar vardır; ve bunlar Apple�ın Macintosh�uyla birlikte, küçük büroların da elde edebileceği teknolojik donanımda artık kullanıcılara sunulacaktır.

Apple, Macintosh 128K�yı pazara sunmadan bir ay önce Adobe ile anlaşma imzalanır. 1994�ün Ocak ayında yayına giren ve Ridley Scott�un yönettiği ünlü reklam filminde IBM�e karşı atağa geçer. Apple Macintosh kullanıcıları bu filmi hatırlayacaklardır. Konusu kısaca şöyleydi: Ruhsuz insan yığınının doldurduğu büyük bir toplantı salonunun perdesindeki akıp giden görüntüde sanki bir diktatörün (Hitler ya da Mussolini�nin militarize edilmiş kitlelerine söylevleri gibi) sanki kitleleri yıkıcı eylemlere yönlendiren ya da dolduruşa getiren söylemi görünmektedir. Kitle, o an büyülenmiş ve beyni yıkanmış olarak, büyük bir tepkisizlik içindedir.
(Resim:2). John Warnock. Bir toplantıda soruları yanıtlıyor.

Bu arada salona doğru koşmakta olan �isyankarlar� aniden salona girip perdenin önüne ulaşırlar ve o anda ellerinde tuttukları balyozu perdeyi parçalamak (ya da kitlenin büyülenmişliğini kırmak) amacıyla sahneye fırlatırlar.

Kısaca özetlenen bu ödüllü reklam filminde, o dönem büyük orandabilgisayar pazarının sahibi olan IBM�in hedef alındığı açıktır ve üstelik kitleleri soğuk ve ruhsuz ürünleriyle tektipleştirdiğine ilişkin bir eleştiri de yöneltilmekte, öte yanda böylelikle Apple�ın bireysel özgürlüğü getireceği ya da sunacağı iletisi verilmek istenmektedir. İzleyen aylar içinde Adobe da Apple�ın tanıtım ve pazarlama stratejisini benimser ve kendi görüşünü Apple�ınkine uyarlar
  
 Bu nedenle Adobe PostScript�ini yüksek çözünür aygıtlar için bir önceki yıl ayarlamıştır. Çünkü o dönem Apple tarafından kullanılan Canon motorlu yazıcıların yetersiz çıktı sonuçlarının ancak taslaklar, prova baskılar ya da gözden geçirmeler için kullanılabileceği varsayılmaktadır. Adobe�un PostScript�i uyarladığı ilk yüksek çözünür sıra-tarama görüntü işlemcisi (RIP) ya da çıktı aygıtı Linotype tarafından 1983�de pazara sunulan �Linotronic 101� olmuştur.3

1984�ün Ocak ayında �herşeyi başlatan bilgisayar� Macintosh 128K; 8 MHz hızında 680×0 işlemcili, 128 K Ram, 400 K disket sürücülü olarak 2,945 Dolar fiyatıyla satışa sunulur.
(Resim 3)Apple Macintosh ve LaserWriter. (Yukarıda) Apple�ın bu ürünleri IBM�in 1981�deki PC�si ile o dönem oldukça pahalı pazarlanan yazıcısına karşı %30 oranındaki satış fiyatıyla rakip olur. Bu afişte iş dünyasındaki alışıldık duruma bir seçenek olarak �Macintosh Office� tanıtılmaktadır.

Ama Jobs diğer yanda Apple LaserWriter�ın kendi çıktı aygıtı olduğu konusunda ikna ederek, PostScript�in kusursuz bir biçimde çalışması gerektiğini vurgular ve bu konuda uzlaşmaya varılır. Jobs, büro ortamında Macintosh bilgisayarın Apple LaserWriter�la birlikte yayıncılığın gereksinimlerini karşılama peşindedir. Ancak bu 300 dpi LaserWriter�da bir görünüş sorunu ortaya çıkar.

Apple�ın LaserWriter�ı kendi döneminde ulaşılabilecek ender teknolojilerden biri olmuştur. Merkezi işlem biriminin yavaş ve bellek ortamının oldukça sınırlı olmasına karşın, dönemin yazılımları içinde 300 dpi�da metnin ve grafiklerin karmaşık bir sayfasının oluşturulması ve çizdirilmesi gerçek bir meydan okumadır. Dönemin sınırlılıkları içinde, dışçizgi fontlarından metnin gerçek zamanda basılması eldeki durum açısından pek olanaklı görünmemektedir.

Bunu aşmak için, yazıcının dizgiyi yeniden nasıl üretmesi gerektiği büyük bir sorundur. Üstelik metin ya da dizgisi bu 300 dpi düşük çözünürlükte üretilmek istendiğinde çıktıda daha kalın görünmekte ve gerçek kalın sürümü ya da biçemi ile karışmaktadır. John Warnock ve Dog Brotz �Görünüş Sorunu� olarak adlandırdıkları bu konuda birlikte çalışırlar. Bu arada küçük ölçülerde fontların görünüşünü daha memnun edici yapan diğer �harf ipuçları� (hints) gibi düzeltme ve ayarlamalar üzerinde Bill Paxton çalışır.5

Görünüş sorunu, herhangi bir çözünürlükte basıldığı zaman harflerin asıl vurgularının yaklaşık olarak ölçeklenmesi yoluyla çözülür. Bu, gerçekte bir 300 dpi lazer yazıcı ya da bir 1,200 dpi bir metin dizgi aygıtı (typesetter) üzerinde basılıp basılmadığına bakılmaksızın, aynı font ölçüsü ve biçeminde harflerin artık iyi bir biçimde görüneceği anlamını taşımaktadır. Bu olanak Adobe ve PostScript�i için büyük bir ataktır ve �çözünürlük basımsız� özelliği onu diğer sayfa tanımlama dilleri içinde farklı bir konuma yerleştirir (Resim:4).

1984 yılı boyunca Adobe ve Apple, IBM ya da Xerox�un iş akışından bağımsız olarak, büro ortamında kendine yeterli olacak bir bilgisayar ve yazıcısı üzerine yoğunlaşırlar. Büro ortamının ağır ve sıkıcı işlerinden hem büro çalışanlarını özgürleştirmek ve metin ve grafiklerle donatılmış zengin içerikli belgeler yaratarak onları göründükleri gibi elde edebilmek ve onları tam ve doğru biçimde basabilmek için yürütülen �Macintosh Bürosu�nu geliştirme sürecinde fontların oynayacağı temel rol kavranır.

Her iki şirketin kurucu mühendisleri tipografi sanatını takdir etmelerine karşın, ne Apple ne de Adobe font tasarımı ve üretiminde henüz bir uzmana sahiptir. O dönem fontlar bilgisayar öncesi basımcılık endüstrisinin ve onların geliştirdiği fotodizgi aygıtlarının yetkinlik alanı, konusu ve mülküdür. Adobe ve Apple için doğru ortak, hem gereksinim duyulan fontları hem de PostScript sayesinde yüksek çözünür baskı desteğini sağlayacaktır. Bu nedenle Adobe önce kendi döneminde Amerika�da dizgi alanının en büyük kuruluşu olan CompuGraphic ile işbirliği arayışına girer. Ancak Compugraphic hem kendi fontları üzerinde hem de Adobe�un asla düşünemeyeceği PostScript üzerindeki tüm denetimi elde etmek istemektedir. Bunun üzerine rota

Linotype�a çevrilir.6 Linotype metal dizgide eski bir basımcılık şirketidir. 19. yüzyıldan günümüze değin köklü bir geleneğe sahiptir ancak yeni yapılanışıyla �Linotype Library� 1997�nin Mayıs ayından başlayarak artık Heidelberg Group�a bağlı, yasal olarak bağımsız bir şirkettir.
 
(Resim:6) Linotype Library. Dünyanın en geniş �gerçek� ya da �kaynak� (origin) font lisansları elinde bulunduran Linotype Font Kütüphanesi 1990�lardan başlayarak elektronik font satışı yapan, geliştirdiği yazılımlarla kurumsal tasarımlar için büyük boyutlu projelerden küçük ofis ve ev bürolara (SOHO) kadar son kullanıcının her türlü font gereksinimini desteklemektedir.
 
Bu yıla kadar büyük bir geçmiş mirası taşımıştır. Linotype-Hell AG, D. Stempel AG, Haas�sche Schriftgießerei ve Deberny & Peignot gibi ünlü harf takımları (hurufat) dökümhaneleri ve kuruluşları günümüzde Adobe�un da lisansladığı Linotype Library�nin zengin font kaynaklarını oluşturmaktadır.

Ottmar Mergenthaler, metal hurufat satır-dizgi makinesinin (line of type) buluşcusu olarak tarihte bir iz bırakmıştır. Onun buluşu dünya çapında en büyük yayıncılar tarafından hızlı bir biçimde uyarlanmıştır. Linotype, reklam alanından yazın alanına değin, gazete yayıncılığından kitap basımcılığına değin basılı ve çoğaltılmış grafik ürünlerin yaratımında 19. yüzyılın son çeyreğinden ve 20. yüzyılın son çeyreğine kadar süren özgün bir teknolojik gelişimi başlatmıştır. Bu tarihi buluşuyla birlikte

(Resim:5) Linotype. Buluşu Ottmar Mergenthaler tarafından 1886�da yapılan Linotype sıcak kurşun satır döküm makinesi. Linotype klavye, çoğaltma kalıbı mağazası (magazine) ve kurşun döküm birimiyle tümleşik olarak tasarlanmıştır. Bu son derece karmaşık makine dönemin üstün mekaniği ve pnömatiği sayesinde geliştirilmiş, daha sonra elektrik ve motor gücüyle güçlendirilmiştir.
, Ottmar Mergenthaler daha sonraki �Linotype Şirketler Grubu�nun gerçek kurucusu olarak tanımlanmış ve adlandırılmıştır.

1900 yılında Linotype ilk olarak Frankfurt�taki D. Stempel ile yazı karakteri üretimi anlaşması imzalamıştır. D. Stempel AG tarafından Linotype için dökülen ilk yazı karakteri �Kolonel Fraktur No.5�, �Petit Fraktur No.5� ve �Kolonel Double-Letter Fraktur� olmuştur.

20. yüzyılın ilk çeyreğinde, D. Stempel AG, 19. yüzyılda kurulmuş birçok küçük hurufat dökümhanesini ele geçirerek yazı karakteri takımını ve seçkisini genişletir. Bu arada o yıllarda eski hurufat dökümhaneleri yeni ortaklarla yeni adlar alarak oluşturulurlar.

Bunlar içinde Klingspor Bros, Deberny & Peignot ve Haas�sche Hurufat Dökümhaneleri de vardır. 20. yüzyılın ikinci ve üçüncü çeyreğinde, D. Stempel AG, çeşitli hurufat dökümhanelerini (ki bunlar arasında Benjamin Krebs, Klingspor Bros ve C.E. Weber dökümhaneleri vardır) bünyesine katarak genişlemesini sürdürür.

1968�de hurufat tasarım, döküm şirketi D. Stempel AG fotodizgi makineleri için yazı karakteri üretimine geçer.
1972�de Frankfurt�taki hurufat dökümcüleri birliği dağılır. Basel, Munchenstein�daki (1836�da kurulmuş olan) Haas�sche hurufat dökümhanesi Paris�teki, ünlü Fransız grafik tasarımcı A.M. Cassandre�nin (asıl adıyla Adolf Jean Marie Mouron�un) �Peignot�

(Resim:8) �Peignot� Yazı Karakteri. 1960�lı yıllarda �Art Deco� biçemi olarak adlandırılacak olan, iki büyük dünya savaşı arasındaki dönemin en ünlü Fransız tasarımcısı A.J.M.M. Cassandre�nin Deberny & Peignot hurufat dökümhanesi için 1937�de tasarladığı �Peignot� daha sonra �Modernizm�de Fransız estetiği ve inceliğinin en güzel örneklerinden biri olarak değerlendirilir.

, �Bifur� gibi döneminin tanımış �ArtDeco� font tasarımlarının lisans sahibi olan, Deberny & Peignot şirketini ele geçirir.

1973�de Mergenthaler casting Machine GmbH ve Linotype GmbH�ın birleşmesiyle, Frankfurt�taki merkez bürosunda Mergenthaler-Linotype GmbH oluşturulur.

1978�de Basel�deki Haas�sche hurufat döküm şirketi Marseille�deki Fonderie Olive hurufat dökümhanesini ele geçirir. Fonderie Olive�in yazı karakterleri arasında, 1950�li yılların ünlü Fransız grafik tasarımcı Roger Excoffon�un �Antique Olive�
 
(Resim:7) �Antique Olive� Yazı Karakteri. Olive Hurufat Dökümhanesi için Roger Excoffon tarafından tasarlanan; Fransız Hava Yolları �Air France� logosunda kullanılan, ve birçok biçemi bulunan bir kurumsal yazı ailesi.
, �Banco�, �Calypso�, �Choc� ve �Mistral� gibi, tanınmış �modernist� font tasarımları da vardır.7

Aslında PostScript Linotype�ın temel uğraşı alanının altını kazıyabilecek ya da ayağını kaydırabilecek bir gizli güce sahip olmasına karşın, karşılıklı güvene dayalı işbirliği sayesinde, Linotype başkanı Wolfgang Kummer Adobe ve Apple�a çok değerli �Helvetica� ve �Times� font ailelerini lisanslar ve ilk PostScript dizgi aygıtını geliştirmek için Adobe ile çalışma konusunda uzlaşır. Linotype Amerika�da ülkenin en büyük dizgi şirketi olmamasına karşın tutarlı kurumsallığı olan ve en çok saygı duyulan kuruluşudur. Linotype�la yapılan anlaşma bundan sonra Adobe�un PostScript�inin geleceğini belirleyecek ve Apple�ın yaratmak istediği Macintosh Bürosu�nun temel anahtarını, yani fontları, sağlayacaktır.

Adobe�un mühendisleri �Helvetica� ve �Times�ı dört biçemin her birinde yaklaşık dönüştürerek yeniden kurarlar. Adobe üstelik IBM selectric Typewriter�da zaten varolan ve döneminin bu teknolojisinin yetersiz bellek ortamında verimlilik sağlamak için italikler yerine kullanılan ve dört biçemi geliştirilen �Courier� ile harfler ve matematik sembolleri içeren tek biçemlik �Symbol� yazı karakteri ya da fontu Apple�ın ilk (dört çeşit yazı karakterinden) 13 biçemlik font basabilen LaserWriter�ının temelini oluşturur

(Resim:9).8İlk Apple LaserWriter Fontları. �Helvetica�, �Times� ve �Courier�in dörder biçemi ile �Symbol� fontunun tek biçeminden oluşan 13 fontluk takım Apple�ın LaserWriter�ında dizgici ve tasarımcıların gereksindiği temel fontlar olmuştur. Bilgisayarın yetersiz bellek yapısından dolayı, LaserWriter üzerinden fontlar yönetilebilmekte ve basılabilmektedir. Daha sonra LaserWriter�a takılan kartuş sayesinde font takımları artırılacaktır. Ancak bu fontları yazıcıda PostScript yönetecekdir. Her bir baskıda yeniden bellek yüklemesi yapmaksızın, dışçizgi fontlardan metin parçalarını daha süratli basabilmek için PostScript oldukça geliştirilecektir. 

1985�te, sonunda Linotype font kuruluşu, D. Stempel AG ile Haas�sche hurufat dökümhanelerini ele geçirerek dünyanın en geniş asıl kaynak font tasarımları kütüphanesine sahip olur.9

Hem Adobe kendi PostScript�inin geleceği için hem de Apple Macintosh Bürosu için temel bileşenin font olduğu konusunda uzlaşarak, Linotype�la kurdukları lisanslama ve işbirliği sayesinde Gutenberg�le başlayan metal tipografisini artık sonlandırırlar (Resim:10). Yerine koydukları şey sayısal tipografi olacaktır.

Bir yanda temel yazılım PostScript�in fontları yazıcı ya da çıktı aygıtlarında üretebilmesi, kullanıcı dostu işletim dizgesi ve donanım ortamının arayüz ve görüntülük tasarımıyla metin ve grafikleri zengin belgelerde birleştirebilmesi ve köklü bir font kuruluşunun geçmişin kutsal emanetlerini bu sayısal ortama sunmasıyla birlikte, adım adım günümüzün siber ortamını yaratan temelleri oluşturmaya başlar. Ancak halen Macintosh bürosu için bir şeyler eksiktir!

POSTSCRIPT VE FONT İLİŞKİSİ

Font Nedir? 
Tipografi üzerine daha önce yayınlanmış kitaplarda da açıklandığı gibi, bir font karakterlerin, sayıların ve noktalama imlerinin aynı yazı karakteri, biçemi ve ağırlığındaki bir dizisidir. Örneğin �Helvetica� bir fonttur. Fontların büyük bir çoğunluğu birçok çağdaş Avrupa dillerinde kullanılan karakterleri �kasaüstü (uppercase) ve kasaaltı (lowercase) harflerin bir �düz-dik temelli� (romanised) dizisini içerir. Bazıları ise küçük başlık harfleri, harf aksanları ve seçenekli sayılar gibi tipografik özellikleri de içerebilir.
Font Aileleri
Bir fontu sınıflandırmanın en genel yöntemlerinden biri onu tasarımına göre ya da yazı karakterine göre tanımlamaktır. Bundan dolayı, kendi özel tasarımıyla, �Helvetica� bir fonttur. Aynı yazı karakteri tasarım anlayışını paylaşan birkaç (belirgin olarak dört) birbiriyle ilintili fontun bir toparlaması ise bir �aile� olarak adlandırılır. Örneğin �Helvetica�, �Helvetica Bold�, �Helvetica Oblique� ve �Helvetica Bold Oblique� bir font ailesini oluşturur. (Resim:11) Font Ailesi. Yazı karakteri takımı (font), bir harf biçiminin (yazı karakterinin) bir ölçüdeki (belli bir karakter sayısındaki) bütün abecesidir. Terim �hurufat dökümhanesi�ndeki (type foundry) found�tan gelir; aynı dizide, ölçüde ve hizada, sayıları ve noktalama imlerini de içeren, bütün parçalarıyla öznel harflerin genelgeçer bir toplamasıdır.

Geçmişin tüm ayrıntılı sınıflandırmalarına karşın, bilgisayar ortamında font aileleri en genel biçimiyle temel olarak üç geniş tasarım sınıflandırması içinde gruplanabilir: �Tırnaklı� (serif), �Tırnaksız� (sans-serif) ve �Daktilo� (typewriter). (Resim:12) Ancak fontların karakter çeşitleri ve sayıları font tasarımına ve üretimine göre değişebilir. Benimsenmiş fontlar genellikle bir bütün abecenin büyükharf ve küçükharf karakterlerine, sayılara ve genel noktalama imlerine mutlaka sahiptir. �Geliştirilmiş fontlar� (advanced) gibi diğerleri küçük başlıklara, çizgilere, bağlantılara ve yabancı aksan imlerine de sahip olabilir.

Kaynakça:
1 Pfiffner, Pamela., �Inside The Publishing Revolution; The Adobe Story�, 2003, Peachpit Press, Printed in the USA, s:35.
2 A.g.e. s:35
3 Sarıkavak, Namık Kemal., �Sayısal Tipografi 1; Basımcılık ve Yayıncılıkta Aygıt, Donanım ve Yazılım Teknolojisinin Gelişimi�, 2005, Başkent Üniversitesi Yayınları, GSTMF Tasarım Dizisi No:1, Ankara, s:56.
4 A.g.e., s:86
5 Pfiffner, Pamela., 2003, s:37
6 A.g.e., s:40
7 Sarıkavak, Namık Kemal., 2005, s:128-129
8 Pfiffner, Pamela., 2003, s:40
9 Sarıkavak, Namık Kemal., 2005, s:129

Popularity: 1% [?]

1948 Bell Telefon Laboratuvarları ‘ndan William Shockley, Walter Brattain ve John Bardeen adlı üç mühendis, ilk transistor için patent aldılar.

1954 Texas Instruments, silikon transistorlerin ticari amaçlı üretiminin başladığını duyurdu.

1956 TX-O adlı ilk transistorlü bilgisayarın yapımı, M.I.T. ‘de tamamlandı.
John Bardeen, Walter Brattain ve William Shockley transistör üzerindeki çalışmalarından dolayı Nobel Fizik ödülünü aldılar.

1957 Sekiz mühendisten oluşan bir grup, Shockley Semiconductor ‘den ayrılarak Fairchild Semiconductors ‘u kurdu.
Kenneth Olsen Digital Equipment Corporation ‘ı kurdu.

1958 Texas Instruments ‘tan Jack St. Clair Kilby, tek parça silikondan bir devre yapılabileceği iddiasını ortaya attı ve aynı yıl içerisinde bu iddiasını beş eleman içeren, kürdandan biraz daha ince ve yaklaşık 2 cm boyundaki bir Germanyum devre ile kanıtladı.

1959 Fairchild Semiconductors, transistör üretiminde Planar teknik için patent aldı ve böylece transistörlerin seri üretimi yolu açılmış oldu.
Texas Instruments ve Fairchild Semiconductors firmaları birbirinden bağımsız olarak, ilk tümleşik (entegre) devreye ilişkin buluşlarını açıkladı.

1960 IBM, ilk seri üretim transistör ünitesini New York ‘ta geliştirdi.

1961 İlk ticari tümleşik devre, Fairchild Semiconductor tarafından piyasaya sunuldu.

1963 Douglas Engelbart, buluşu olan fare için patent aldı.
Digital Equipment, ilk mini bilgisayarını Canada Atom Enerjisi ‘ne sattı.

1964 Gordon Moore, tümleşik devre karmaşıklığının her yıl ikiye katlandığını öne sürdü. Bu tez, şu an bilgisayar dünyasında geçerli olan Moore yasası olarak bilinmektedir.
John Kemeny ve Thomas Kurtz, BASIC programlama dilini geliştirdiler.

1966 Steven Gray, Amatör Bilgisayar Derneğini (ACS) kurdu ve makaleler yayınlamaya başladı. Bazı kaynaklar bunu, kişisel bilişimin başladığı tarih olarak kabul ederler.
IBM, ilk bilgi saklama sistemi olan IBM RAMAC 305 ‘i tanıttı. Bu disk 5 MB veri saklayabiliyordu.

1967 IBM, ilk floopy diski üretti.

1968 Robert Noyce ve Gordon Moore, Fairchild Semiconductors ‘tan ayrılıp Intel Corporation ‘ı kurdu.

1969 Advanced Micro Devices Inc. kuruldu
Intel, o ana kadar üretilen en büyük bellek çipi olan 1 kB ‘lık RAM çipini üretti.
UNIX işletim sistemi, AT&T laboratuvarlarında geliştirildi.
Xerox ‘ta Gary Starkweather, lazer yazıcıların temelini oluşturan baskı tekniğini geliştirdi.

1970 Intel, 4004 mikroişlemcisini ve DRAM bellek çipi olan 1103 ‘ü üretti.

1971 Yeni geliştirilen EPROM Intel 4004 ile tümleştirildi.
Intel, 10 mikron teknolojisi ile 2300 transistörü olan saniyede 60000 işlem yapabilen 108 kHz frekanslı 4-bit yollu 4004 çipini üretti ve ilk mikro bilgisayarı olan MCS-4 ‘ü duyurdu.
Niklaus Wirth, Pascal programlama dilini geliştirdi.

1972 Intel, 8-bit 200 kHz ‘lik 8008 çipini üretti. 4004 gibi 10 mikron ile üretilen çip 3500 transistörü kullanıyor ve 16 kB belleğe erişiyordu.
Nolan Bushnell, Atari ‘yi icat etti.
5.25" disket sürücü piyasaya çıktı.

1973 Bob Metcalfe, Ethernet ‘i geliştirdi.
Garry Kildall, basit bir işletim sistemi geliştirdi ve adını CP/M (Control Program/Monitor) koydu.

1974 Intel, 2 MHz ‘lik 8-bit 8080 işlemcisini geliştirdi. Söz konusu çip 64 kB belleğe erişebiliyordu, 6000 transistöre sahip ve 6 micron teknolojisi ile üretilmişti. İşlemcinin hızı 0.64 MIPS idi.
Motorola, mikrobilgisayarlarda ve endüstriyel otomasyonda kullanılmak üzere 8-bit ‘lik 6800 mikroişlemcisini üretti.

1975 Bill Gates ve Paul Allen, Micro-Soft adlı şirketi kurdu.

1976 Intel, 5 MHz ‘lik 8085 mikroişlemcisini duyurdu. Çip 6500 transistörlü, 5 Volt beslemeli, 3 micron teknolojisiyle üretilmişti ve hızı 0.37 MIPS idi.
Steve Jobs ve Steve Wozniak Apple Computer Company ‘i kurdu.
Texas Instruments, ilk 16-bit mikroişlemciyi duyurdu.
U.S.Robotics firması kuruldu.

1978 Intel, 4.77 MHz ‘lik 8086 mikroişlemcisini duyurdu. Bu çip 2900 transistörlü, 16-bit veri yollu, 1 MB belleğe erişebilen, 3 mikron teknolojisiyle üretilmişti ve hızı 0.33 MIPS idi.

1979 Bob Metcalfe 3Com şirketini kurdu.
Motorola, 68000 transistörlü 68000 mikroişlemcisini duyurdu.

1980 Sinclair Research, ZX80 ‘i duyurdu.
Seagate Technologies, ilk 5.25" ‘lik sabit diski duyurdu.
Phillips ve Sony sayısal sesin saklanması konusunda optik disk CD-Audio standartını geliştirdi.
Intel, 8087 matematik işlemcisini duyurdu.
Satellite Software International, WordPerfect 1.0 ‘ı çıkarttı.

1981 IBM ‘in prototip mikrobilgisayarı üzerinde MS-DOS denendi.
Microsoft, Seattle Computer Products ‘tan DOS ‘un tüm haklarını satın aldı.
IBM 5150 Personal Computer ‘i duyurdu. Özellikleri ise 4.77 MHz 8088 mikroişlemci, 64 kB RAM, 40 kB ROM, 1 adet 5.25" disket sürücü (160 kB kapasiteli) idi ve MS-DOS 1.0 ‘ı kullanıyordu, fiyatı ise 3000$ ‘dı.
IBM, 640*200 çözünürlükte 16 renk verebilen CGA grafik kartını duyurdu.

1982 Commodore, Commodore 64 mikrobilgisayarını duyurdu. Bu, tahmini 20 milyon adet ile tüm zamanların en çok satılan bilgisayarı ünvanını halen korumaktadır.
Intel 16-bit veri yollu, 134bin transistörlü, 6 MHz ‘lik, 1.5 mikron teknolojisi ile üretilmiş 80286 mikroişlemcisini üretti. İşlemcinin hızı ise 0.9 MIPS idi.
Microsoft MS-DOS için Fortran ‘ı piyasaya sürdü.
Hercules firması, 720*348 çözünürlüklü monokrom Hercules Graphics Card ‘ı çıkarttı.
Lotus Development, Lotus 1-2-3 ‘ü duyurdu.
Microsoft, MS-DOS için COBOL ‘u piyasaya sürdü.
John Warnock Adobe firmasını kurdu.
Satellite Software International WordPerfect 2.0 for DOS ‘u tanıttı.

1983 AT&T, UNIX System V ‘i duyurdu.
Commodore ilk renkli taşınabilir bilgisayarı tanıttı. Ağırlık: 10.5 kg
Microsoft MS-DOS 2.0 ‘ı duyurdu.
AT&T Bell Labs C++ ‘ı geliştirdi.
Satellite Software WordPerfect 3.0 ‘ı piyasaya sürdü.

1984 Microsoft, MS-DOS 2.11 ‘i çıkarttı.
Apple Computer ‘den Steve Jobs, Apple Macintosh ‘u duyurdu. 8 MHz ‘lik 32-bit Motorola 68000 işlemci ile çalışan bu bilgisayar 9" ‘lik s/b ekrana, 3.5" disket sürücüye, fareye, 128 kB RAM ‘e sahipti ve altı ay içerisine 100000 adet sattı.
Silicon Graphics, ilk 3-D iş istasyonunu piyasaya sürdü.
IBM, PC AT ‘yi duyurdu. Fiyatı 4000$ idi.
IBM, EGA (Enhanced Graphics Adapter) ‘yı tanıttı. Bu kart 640*350 çözünürlükte 16 renk destekleyebiliyordu.
Internet ‘teki kullanıcı sayısı 1000 ‘e ulaştı.
Satellite Software, WordPerfect 4.0 ‘ı piyasaya sürdü.
Microsoft, MS-DOS 3.1 ‘i çıkarttı.
Sierra On-Line King’s Quest ‘i piyasaya sürdü.
Hewlett-Packard, Laserjet yazıcısını tanıttı.
Phillips, PC ‘ler için CD-ROM sürücü çıkarttı. Fiyatı:1000$

1985 Satellite Softwate International WordPerfect 4.1 ‘i çıkarttı.
Intel 16 MHz ‘lik 32 veri yollu, 275000 transistörlü 4 GB fiziksel belleğe erişebilen 80386DX ‘i duyurdu.
Microsoft , Windows 1.0 ‘ı piyasaya sürdü.
IBM, token ring ‘i tanıttı.
U.S.Robotics, Courier 2400 modemi tanıttı.
Novell Netware 2.0 ‘ı duyurdu.

1986 Microsoft, MS-DOS 3.25 ‘i duyurdu.
Microsoft, Microsoft Word 3.0 for DOS ‘u duyurdu.
Satellite Software International ‘ın adı WordPerfect Corporation olarak değiştirildi.
WordPerfect, WordPerfect 4.2 ‘i duyurdu.

1987 Commodore, Amiga 500 ‘ü duyurdu. Motorola 68000 işlemcisine sahip bilgisayarda ses, görüntü ve animasyonlar için ayrı çipler bulunmaktaydı.
Apple Computer 1 milyonuncu Macintosh ‘u üretti.
3M, yüksek yoğunluklu (high density) 3.5" 2MB disketi üretti.
IBM ve Microsoft, OS/2 ‘yi duyurdu.
Microsoft, Windows 2.0 ‘ı piyasaya sürdü.
Compaq, 1 milyonuncu kişisel bilgisayarını üretti.
IBM, 1 milyonuncu PS/2 ‘sini üretti.
Microsoft, 1 milyonuncu Windows ‘u sattı.
Intel 80387 matematik işlemcisini duyurdu.

1988 WordPerfect 5.0 piyasaya çıktı.
Microsoft, MS-DOS 4.0 ‘ı duyurdu.

1989 Intel 20 MHz ‘lik, 2.5 MIPS hızında olan 80386SX mikroişlemcisini duyurdu.
Commodore, 1 milyonuncu Amiga ‘yı sattı.
Intel 33 MHz ‘lik, 80386DX mikroişlemcisini duyurdu.
Motorola, 50 MHz ‘lik 68030 işlemcisini duyurdu.
Microsoft, Word 5.0 for DOS ‘u çıkarttı.
WordPerfect 5.1 piyasaya çıktı.
Microsoft Word 1.0 for Windows ‘u çıkarttı.
Hewlett-Packard, HP Deskjet Plus mürekkep püskürtmeli yazıcısını tanıttı.
Creative Labs, 8-bit mono PC ses kartı olan Soundblaster ‘ı tanıttı.

1990 Intel, 33 MHz ‘lik 486 mikroişlemcisini çıkarttı. Hızı: 27 MIPS idi.
Microsoft, Windows 3.0 ‘ı çıkarttı.
IEEE, 10BaseT Ethernet standartlarını belirledi.
IBM ve Microsoft işletim sistemleri konusundaki işbirliğini sona erdirdiler.
IBM, OS/2 1.3 ‘ü çıkarttı.
Motorola, 25 MHz 68040 işlemcisini üretti.

1991 Microsoft, Excel for Windows 3.0 ‘ı çıkarttı.
AT&T ve NCR birleşme anlaşması imzaladı.
Microsoft Visual Basic for Windows çıktı.
Microsoft, MS-DOS 5.0 ‘ı duyurdu.
Intel, 50 MHz ‘lik 41 MIPS hızında olan 486 işlemcisini duyurdu.
Symantec, Norton Desktop for Windows ‘u çıkarttı.
Microsoft, OS/2 v.30 ‘ın adını Windows NT olarak değiştirdi.
Modemler, LAN kartları ve diğer donanımlar için PCMCIA v2.0 çıktı.
Apple, gri ölçekli sayfa tarayıcısını tanıttı.
IBM ve Intel 10 yıllık mikroişlemci araştırma geliştirme anlaşması imzaladı.
IBM PowerPC 601 işlemcisini duyurdu.
Novell, Netware 3.11 ağ işletim sistemini çıkarttı.
Creative Labs, ilk stereo ses kartı olan SoundBlaster Pro Deluxe ‘ü çıkarttı.
Hewlett-Packard ilk renkli tarayıcı olan HP Scanjet Iic ‘yi tanıttı.
IBM, masaüstü yazılım piyasasından çekildiğini açıkladı.

1992 NEC, iki hızlı CD-ROM sürücüsünü tanıttı.
Intel ve Microsoft, dizüstü bilgisayarlar için APM (Advanced Power Management) ‘i açıkladı.
Cyrix, 40 MHz ‘lik Cx486SLC mikroişlemcisini duyurdu.
Microsoft, Windows 3.1 ‘i piyasaya sürdü.
CorelDraw 3.0 çıktı.
Intel, 33/66 MHz ‘lik 54 MIPS hızında i486DX2 mikroişlemcisini duyurdu.
Borland International, QuattroPro for Windows 1.0 ‘ı duyurdu.
WordPerfect for Windows çıktı.
Creative Labs, 16-bit ‘lik SoundBlaster 16 ‘yı çıkarttı.

1993 Apple Computer, 10 milyonuncu Macintosh ‘u üretti.
Digital Equipment, 200 MHz ‘lik Alpha 21064 ‘ü duyurdu.
Intel, Pentium işlemciyi duyurdu. 64-bit veriyollu, 3.1 milyon transistörlü, 0.8 micron BiCMOS teknolojisiyle üretilmiş olan bu işlemcinin 60 MHz ‘lik olanı 100 MIPS hızında ve 878$ değerindeydi.
Microsoft, MS-DOS 6.0 ‘ı çıkarttı.
Microsoft, ilk çokluortam ansiklopedisi olan Microsoft Encarta ‘yı piyasaya sürdü.
Novell Netware 4.0 çıktı.
Microsoft, Windows NT 3.1 ‘i tanıttı.
Japonya ‘daki Sumitomo Chemical Company ‘nin fabrikası yandı. Fabrika, bellek paketlenmesinde kullanılan cresol maddesinin dünya çapında % 60 ‘ını sağlıyordu.
A.B.D. Adalet bakanlığı, Microsoft hakkında antitröst soruşturması başlattı.
Gateway 2000, VESA VL veri yolu endüstri standartını tanıttı.
Microsoft, Windows for Workgroups 3.11 ‘i çıkarttı.
Microsoft, MS-DOS 6.2 ‘i çıkarttı.
Microsoft, Word 6.0 for Windows ‘u çıkarttı.
Novell, Unix System V ‘i satın aldı.

1994 NEC, 4 hızlı CD-ROM sürücüyü çıkarttı.
Microsoft, Doublespace adlı programı Stac Electronics adına patentli olduğu halde satmasından dolayı dava edildi ve davayı kaybetti.
Microsoft, MS-DOS 6.21 ‘i DoubleSpace ‘siz olarak çıkarttı.
Novell, WordPerfect Corporation ‘ı 850 milyon$ ‘a satın aldı.
Microsoft, MS-DOS 6.22 ‘yi çıkarttı.
IBM, piyasaya çıkışının onuncu ayında 1 milyonuncu PowerPC 601 işlemcisini sattı.
Digital Equipment, 225 MHz Alpha işlemcisini duyurdu.
U.S.Robotics, Courier v.34 28.8 kbps modemini tanıttı.
Borland International, dBase for Windows ‘u duyurdu.
Sun Microsystems, 64-bit UltraSPARC RISC işlemcisini duyurdu.
Microsoft Windows, Nt 3.5 Server ve Workstation ‘u duyurdu.
Seagate Technologies, veri aktarım hızı 100 MB/s ‘ye ulaşan ilk disk sürücü ve arabirimini tanıttı.
Novell, Perfect Office 3.0 ‘ı piyasaya sürdü.

1995 Borland International, Borland Delphi ‘yi tanıttı.
Iomega, Zip drive ‘ı piyasaya sürdü.
Intel, 120 MHz ‘lik Pentium işlemciyi duyurdu. Hızı 203 MIPS idi.
Lotus Development, AmiPro ‘nun adını WordPro olarak değiştirdi.
Microsoft, Netscape Communications ‘a Netscape Navigator ‘u Windows 95 ve türevleri için geliştirmemesini önerdi, Netscape reddetti.
Intel, P6 işlemcisini tanıttı.
Microsoft, Windows NT 3.51 Workstation ‘u tanıttı.
Symantec, Delrina ‘yı satın aldı.
U.S.Robotics, 33.6 kbps ‘lik Courier modemini duyurdu.
Lotus Development, Smart Suite 4.0 for Windows 3.1 ‘i çıkarttı.
Microsoft, Windows 95 ‘i tanıttı. İlk dört günde 1 milyon adet satıldı.
Microsoft, Internet Explorer 1.0 ‘ı çıkarttı.
DVD standartı duyuruldu.
Diamond Multimedia Systems, Supra ‘yı satın aldı.
Novell, UnixWare ve Unix işletim sistemi haklarını Santa Cruz Operations ‘a 145 milyon$ ‘a sattı.
Digital Equipment, 333 MHz ‘lik Alpha 21164 ü tanıttı.
Novell, bundan sonraki stratejisinin tamamen ağ yazılımı konusunda çalışmak olduğunu açıkladı.
Intel, Pentium Pro işlemci ailesini duyurdu.
Mitsumi, 3.5" 1.44MB ‘lık disketlerle uyumlu olan, 128 MB ‘lık disket sürücüsünü tanıttı.
Sega, 32-bit oyun sistemi olan Saturn ‘ü duyurdu.
Sony Electronics, 32-bit oyun sistemi olan PlayStation ‘ı duyurdu.

1996 Corel, WordPerfect, QuattroPro ve Perfect Office ‘i Novell ‘den 180 milyon $ ‘a satın aldı.
Digital Equipment, masaüstü PC pazarından çekildiğini açıkladı.
Intel, P7 işlemcisinin adını Merced şeklinde değiştirdi.
Seagate Technologies ve Conner Peripherals birleşti.
Microsoft, 30 milyonuncu Windows 95 ‘i sattı.
Silicon Graphics, Cray Research ‘ü 765 milyon$ ‘a satın aldı.
Iomega, 1 milyonuncu zip sürücüsünü sattı.
Corel, WordPerfect Suite 7 ‘yi çıkarttı.
Netscape Navigator 2.02 çıktı.
Microsoft Internet Explorer 2.0 çıktı.
Digital Equipment, 433 MHz ‘lik Alpha işlemcisini duyurdu.
Intel, 512 ön bellekli, 200 MHz ‘lik Pentium Pro ‘yu çıkarttı.
IBM, 225 MHz ‘lik PowerPC 604 işlemcisini çıkarttı.
Microsoft Nt 4.0 çıktı.
Microsoft Internet Explorer 3.0 çıktı.

1997 Microsoft, WebTV ‘yi 425 milyon$ ‘a satın aldı.
Seagate Technologies, 100 milyonuncu sabit diskini üretti.

1998 Compaq Computer, Digital Equipments ‘ı 9.6 milyon$ ‘a satın aldı.
Apple Computer, iMac ‘i duyurdu.
Windows 98 çıktı.
Windows NT 5.0 Beta çıktı.

Alıntı :http://www.altayyazilim.com/

Popularity: -0% [?]